«شهر دانشجو»؛ سکوی هوشمند جهاددانشگاهی برای شناسایی و هدایت استعدادهای دانشجویی/ هدف‌گذاری عضویت ۵۰ هزار دانشجو تا پایان سال

به گزارش روابط‌عمومی سازمان دانشجویان ایران به نقل از روابط عمومی جهاددانشگاهی، دکتر رضا فریدزاده، رئیس سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی به مناسبت چهل و ششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی با تشریح ضرورت راه‌اندازی سامانه «شهر دانشجو» بیان کرد: با توجه به تحولات زیست‌بوم دانشجویی و تغییر نیازها  و مطالبات نسل جوان و مهم‌تر از آن، انقطاعی که در طی سالیان متمادی مابین دانشجویان و جهاددانشگاهی (که اصولاً بر پایه و توسط دانشجویان طراحی و راه‌اندازی شده و رشد و تعالی پیدا کرده)، به وجود آمده بود؛ سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی به این جمع‌بندی رسید که دیگر نمی‌توان صرفاً با الگوهای سنتی، پاسخ‌گوی ظرفیت عظیم دانشجویان بود.

از همین رو با راهنمایی و هدایت‌های رئیس محترم جهاددانشگاهی، طراحی و راه‌اندازی سامانه «شهر دانشجو» در دستور کار قرار گرفت تا یک بستر هوشمند، پویا و شبکه‌ساز برای شناسایی، ارتباط‌گیری، توانمندسازی و هدایت استعدادهای دانشجویی شکل بگیرد تا در نهایت مطالبه رهبر شهید انقلاب اسلامی از جهاددانشگاهی مبنی بر تربیت نیروی مؤمن دانشمند و انقلابی به منصه ظهور برسد.

وی ادامه داد: در این مسیر، یکی از مبانی اصلی، بازگشت به دو مؤلفه اصلی جهاددانشگاهی یعنی «دانشجوباوری» و «دانشجومحوری» است؛ یعنی هم به ظرفیت واقعی دانشجویان برای نقش‌آفرینی در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی و ملی باور داشته باشیم و هم نیاز، مسئله، رشد و آینده دانشجو را در مرکز برنامه‌ریزی قرار دهیم. معتقدیم دانشجو صرفاً دریافت‌کننده خدمات نیست بلکه می‌تواند شریک راهبردی در حل مسائل و پیشبرد مأموریت‌های فرهنگی، علمی و پژوهشی کشور باشد.

رئیس سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی با بیان اینکه «شهر دانشجو» فقط یک سامانه ثبت‌نامی نیست؛ تأکید کرد: «شهر دانشجو» تلاشی برای عبور از فعالیت‌های مقطعی و حرکت به سمت یک سکوی(پلتفرم) جامع مدیریت استعداد و کنشگری دانشجویی است تا بتواند میان آموزش، مهارت، هویت و اشتغال، پیوندی اثربخش برقرار کند البته در این فرایند، این سامانه به عنوان پلی میان جهاددانشگاهی و دانشگاه عمل می‌کند و دانشجویان نخبه می‌توانند پس از طی مراحلی با عضویت در جهاددانشگاهی به فعالیت‌های پژوهشی، علمی و فرهنگی خود حتی پس از دوران دانشجویی هم ادامه دهند و در  زیست بوم بزرگ‌تری به نام جهاددانشگاهی تجربه اندوخته‌ و سپس در این نهاد یا دیگر مراکز معتبر علمی و فرهنگی کشور منشأ اثر شوند.

ساماندهی و اتصال ظرفیت‌های دانشجویی با «شهر دانشجو»

دکتر فریدزاده اظهار کرد: «شهر دانشجو» امروز به‌عنوان هسته مرکزی شبکه دانشجویان مرتبط با جهاددانشگاهی، جایگاه مهمی در ساماندهی و اتصال ظرفیت‌های دانشجویی پیدا کرده است. این سامانه صرفا محل عضویت نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به مرجع شناسایی، ارزیابی و احراز صلاحیت‌های مهارتی و کنشگری دانشجویان برای حضور در برنامه‌ها و پروژه‌های مختلف است.

وی ادامه داد: علیرغم شرایط کشور در یکسال اخیر و تعطیلی دانشگاه‌ها، در بعد کمّی، با حدود 17 هزار از دانشجویان عضو (افتخاری، فعال و عادی) مواجه هستیم که از دانشگاه‌ها و استان‌های مختلف در این بستر حضور دارند. در بعد کیفی نیز تلاش شده است با ثبت سوابق فعالیت، مهارت‌ها، علایق، تجربه‌های اجرایی و ظرفیت‌های فردی، تصویری دقیق‌تر از توان دانشجویان شکل بگیرد تا بتوان از این اطلاعات در مسیر هدایت، توانمندسازی و به‌کارگیری هدفمند آنان استفاده کرد.

«شهر دانشجو»؛ زیرساختی برای شبکه‌سازی نخبگانی و سازمان‌دهی ظرفیت‌های جوان

وی با بیان اینکه «شهر دانشجو» امروز تنها یک بانک اطلاعاتی نیست ادامه داد: «شهر دانشجو» یک زیرساخت برای شبکه‌سازی نخبگانی و سازمان‌دهی ظرفیت‌های جوان در نسبت با نیازهای واقعی کشور و مأموریت‌های جهاددانشگاهی است؛ البته تا رسیدن به تمامی اهداف تعیین شده برای این سامانه راه زیادی باقی مانده اما مهم ان است که چشم‌انداز روشنی پیش‌رو قرار دارد و مطابق مرحله‌بندی انجام گرفته، این سامانه در حال پیشبرد اهداف خود می‌باشد.

دکتر فریدزاده در ادامه خدمات «شهر دانشجو» را در سه سطح اصلی تعریف کرد و اینگونه شرح داد: سطح نخست، خدمات هویتی و شناسنامه‌ای است؛ ایجاد یک پروفایل جامع از توانمندی‌ها، سوابق، علایق و مسیر رشد دانشجو. سطح دوم، خدمات ظرفیت‌ساز و مهارتی است که شامل اتصال به دوره‌ها، رویدادها، فرصت‌های مشارکت، فعالیت‌های گروهی، کارورزی و تجربه‌های میدانی می‌شود. سطح سوم نیز خدمات حمایتی و انگیزشی است که تلاش می‌کند زمینه ماندگاری و ارتقای مشارکت دانشجویان را فراهم کند.

توجه به رشد فردی، مهارتی، هویتی و شغلی در «شهر دانشجو»

وی ادامه داد: در طراحی این خدمات، تلاش شده نگاه سامانه صرفاً اداری و یک‌طرفه نباشد بلکه بر اساس رویکرد "دانشجومحوری"، نیازهای واقعی دانشجو در عرصه رشد فردی، مهارتی، هویتی و شغلی مورد توجه قرار گیرد. از این جهت، «شهر دانشجو» بستری است که می‌تواند به دانشجو کمک کند تا مسیر فعالیت خود را هدفمندتر و آگاهانه‌تر دنبال کند. همچنین در افق توسعه سامانه، موضوعاتی مانند اعتبارسنجی اجتماعی، تحلیل سطح مشارکت، پیشنهاد هوشمند فرصت‌ها و پیوند میان ظرفیت دانشجو و نیازهای واقعی نهادها و پروژه‌ها نیز در حال پیگیری است.

دکتر فریدزاده افزود: اتفاق مهمی که موازی و هم‌زمان با راه‌اندازی «شهردانشجو» در جهاددانشگاهی با تدبیر مدیریت عالی این نهاد شکل گرفت و اجرایی شده، استفاده از ظرفیت جذب دانشجویان در این نهاد به عنوان "کار دانشجویی" بود که به عنوان مکمل این سامانه، درهای جهاددانشگاهی را بر روی دانشجویان فعال و نخبه باز کرده و زمینه اتصال آنان به این نهاد را فراهم کرده است و از طرف دیگر برخی از نیازهای جهاددانشگاهی را در حوزه منابع انسانی هم مرتفع کرده است.

«شهر دانشجو» موتور شناسایی و هدایت استعدادهای دانشجویی

وی با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین کارکردهای «شهر دانشجو» این است که بتواند به یک موتور شناسایی و هدایت استعدادهای دانشجویی تبدیل شود، گفت: امروز بسیاری از نیازهای پروژه‌ای، پژوهشی، فرهنگی، رسانه‌ای و اجرایی در مجموعه جهاددانشگاهی و بخش‌های مختلف آن، نیازمند نیروهای جوان، باانگیزه و توانمند است. سامانه کمک می‌کند این نیازها به‌صورت دقیق‌تر احصا شود و در مقابل، دانشجویانی که از نظر مهارتی، تجربی و کنشگری آمادگی دارند، شناسایی و معرفی شوند.

رئیس سازمان دانشجویان اظهار کرد: البته مبنای ما در این فرآیند صرفا مهارت فنی یا حضور صوری در چند برنامه نیست بلکه «دانشجوباوری» به این معناست که ما برای رشد همه‌جانبه دانشجو ارزش قائلیم و می‌خواهیم او را در تراز یک عنصر موثر، مسئول و هویت‌مند ببینیم. از نگاه ما، دانشجوی امروز بالاتر از دانش، مهارت، خلاقیت و روحیه کار جمعی، باید از ویژگی‌های مهم "حب دین" و "حب وطن" برخوردار باشد؛ چراکه این دو مؤلفه، جهت‌دهنده مسئولیت‌پذیری اجتماعی، تعهد حرفه‌ای و انگیزه او برای نقش‌آفرینی در حل مسائل کشور است. از این رو یکی از وجوه ممیزه این سامانه این است که رشد و ارتقای فرهنگی و دانشجویان به صورت مؤکد مورد نظر می‌باشد یعنی همان مطالبه‌ای که رهبر شهید انقلاب اسلامی از جهاددانشگاهی داشته‌اند، مورد نظر بوده است.

وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، رتبه‌بندی و ارزیابی دانشجویان در سامانه می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر برای حضور آنان در پروژه‌های تخصصی، هسته‌های مسئله‌محور، فعالیت‌های جهادی و برنامه‌های توانمندساز منجر شود. این فرآیند در نهایت به نفع خود دانشجو نیز هست، زیرا مسیر رشد او را روشن‌تر و فرصت‌های اثرگذاری‌اش را واقعی‌تر می‌کند.

تحول رویکردی در نگاه جهاددانشگاهی به زیست‌بوم دانشجویی

دکتر فریدزاده در رابطه با ضرورت ایجاد معاونت «شهر دانشجو» در ساختار سازمان دانشجویان ایران چنین شرح داد: ایجاد معاونت «شهر دانشجو» در سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی، صرفاً یک جابه‌جایی اداری یا افزودن عنوان نیست بلکه نشان‌دهنده یک تحول رویکردی در نگاه جهاددانشگاهی به زیست‌بوم دانشجویی است. ما در حال گذار از الگوی رویدادمحور و فعالیت‌های پراکنده به سمت الگوی فرآیندمحور و مدیریت زنجیره ارزش دانشجویی هستیم.

وی اضافه کرد: این معاونت در واقع مأموریت دارد از مرحله شناسایی و جذب دانشجو تا مرحله توانمندسازی، میدان دادن، ارزیابی و حتی اتصال او به فرصت‌های تخصصی، یک مسیر منسجم را طراحی و راهبری کند به همین دلیل، «شهر دانشجو» صرفا یک ابزار فناورانه نیست، بلکه محور یک تغییر ساختاری در سازمان است که تلاش می‌کند همه ظرفیت‌های دانشجویی را در یک معماری واحد و هدفمند تجمیع و هدایت کند. این تحول، به سازمان امکان می‌دهد تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر، داده‌محورتر و آینده‌نگرانه‌تری درباره جامعه دانشجویی داشته باشد و از ظرفیت‌های موجود بهره‌برداری بهتری انجام دهد.

رئیس سازمان دانشجویان با بیان اینکه برای توسعه دامنه اثرگذاری «شهر دانشجو»، صرفاً به افزایش تعداد اعضا فکر نمی‌کنیم؛ گفت: بلکه به دنبال تعمیق ارتباط و ارتقای کیفیت مشارکت دانشجویان هستیم. در این راستا، چند برنامه هم‌زمان در دستور کار قرار دارد. یکی از این برنامه‌ها، طرح «سفیران شهر دانشجو» است که از طریق آن، دانشجویان فعال و اثرگذار می‌توانند به‌عنوان حلقه‌های واسط در دانشگاه‌ها، نقش معرفی، تبیین و گسترش این شبکه را ایفا کنند.

وی ادامه داد: تلاش کرده‌ایم برخی فعالیت‌های سامانه را با ظرفیت‌های دانشگاهی از جمله کارورزی، تجربه‌های مهارتی، فعالیت‌های تیمی و نیازهای واقعی دانشجویان پیوند دهیم. برگزاری رویداد ارائه ایده های دانشجویی، فعال‌سازی هسته‌های خلاق و مسئله‌محور و طراحی باشگاه خدمات رفاهی هوشمند نیز از دیگر محورهای توسعه‌ای ماست.

«شهر دانشجو» بستری برای مشارکت معنادار و مستمر دانشجویان در عرصه‌های مختلف

دکتر فریدزاده افزود: در این مسیر، توسعه مخاطب از نظر ما صرفاً توسعه کمی نیست؛ بلکه باید به شکل‌گیری یک شبکه از دانشجویان مسئول، کنشگر، امیدوار و علاقه‌مند به پیشرفت کشور منجر شود. از این رو، برنامه‌ریزی ما بر آن است که سامانه به بستری برای مشارکت معنادار و مستمر دانشجویان در عرصه‌های مختلف تبدیل شود. البته در بعد کمی هم هدفگذاری‎‌های خوبی انجام گرفته است به این شکل که ان شاءالله بنا هست تا پایان سالجاری تعداد اعضای این سامانه به 50 هزار نفر برسد اما همچنان که اشاره شد در کنار رشد کمی، آنچه که برای ما مهم‌تر و ماندگارتر است، رشد کیفی سامانه برای ارتقای سطح کنشگری دانشجویان است.

وی در رابطه با چشم‌انداز سامانه «شهر دانشجو» در سال‌های پیش‌رو و تحقق شعار «جهاددانشگاهی؛ اقتدار علمی در افق مقاومت» گفت: چشم‌انداز این است که «شهر دانشجو» در آینده نه‌چندان دور به یک زیرساخت ملی و هوشمند برای کشف، پرورش، سازمان‌دهی و به‌کارگیری ظرفیت‌های دانشجویی در مقیاس گسترده تبدیل شود؛ زیرساختی که بتواند بین دانشگاه، مهارت، هویت، اشتغال و حل مسائل کشور پیوندی واقعی و کارآمد برقرار کند و شرایطی را فراهم کند که دانشجویان نه تنها امور مختلف فرهنگی، علمی، آموزشی جهاددانشگاهی را در دست بگیرند و هدایت و راهبری کنند بلکه با کسب تجربه لازم به سمت در دست گرفتن مدیریت کلان کشور در عرصه‌های مختلف حرکت کنند.

«شهر دانشجو»؛ تجلی عملی "دانشجوباوری" و "دانشجومحوری"

رئیس سازمان دانشجویان در انتها تأکید کرد: بی‌شک آینده‌سازی در کشور، بدون تکیه بر سرمایه انسانی جوان، مؤمن، متخصص و باانگیزه ممکن نیست. از همین منظر، «شهر دانشجو» باید تجلی عملی "دانشجوباوری" و "دانشجومحوری" باشد؛ یعنی هم دانشجو را محور تحول بدانیم و هم به او برای ساختن آینده ایران اعتماد کنیم. در این افق، دانشجوی مطلوب، دانشجویی است که در کنار توان علمی و مهارتی، از هویت ریشه‌دار، حس مسئولیت اجتماعی، حب دین و حب وطن برخوردار باشد و این سرمایه معنوی و ملی را در مسیر پیشرفت کشور به کار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: اگر این مسیر به‌درستی طی شود، «شهر دانشجو» می‌تواند به بستری برای شکل‌گیری یک شبکه بزرگ از نیروهای جوان، متخصص، متعهد و مسئله‌حل‌کن تبدیل شود؛ شبکه‌ای که در میدان علم، فرهنگ، نوآوری و خدمت، پشتوانه‌ای ارزشمند برای اقتدار علمی و اجتماعی کشور باشد و با طی مسیر از طریق "میان‌برها"، عقب‌ماندگی‌های کشور را جبران کرده و زمینه‌های پیشرفت متوازن ایران اسلامی را در همه عرصه‌ها فراهم آورد.